Đá luân lưu là gì? Sức nặng của chấm 11 mét trong môn thể thao Vua

Trong bóng đá hiện đại, không nhiều khoảnh khắc khiến khán giả phải nín thở lâu như thời điểm hai đội chuẩn bị bước vào loạt sút cân não trên chấm phạt đền. Sau hơn một trăm phút tranh đấu với cường độ khủng khiếp, mọi ưu thế chiến thuật, kỹ năng và cả thể lực dường như bị thu gọn lại trong vài cú đá ngắn ngủi. Chính vì vậy, nhiều người luôn tò mò đá luân lưu là gì mà lại có thể tạo nên bầu không khí căng thẳng đến nghẹt thở như thế. Hãy cùng trang tin tức tổng hợp giải mã cụ thể nhé!

Khái niệm và vai trò về loạt đá luân lưu là gì? 

Để hiểu đầy đủ đá luân lưu nghĩa là gì, trước tiên cần nhìn nhận đây là hình thức phân định thắng thua dành cho các trận đấu loại trực tiếp. Khi hai đội hòa nhau sau thời gian thi đấu chính thức và cả hiệp phụ, trọng tài sẽ tổ chức loạt sút từ chấm 11 mét nhằm xác định đội đi tiếp. Đây không đơn thuần là phần phụ của trận đấu, mà còn là màn đấu trí khắc nghiệt giữa cầu thủ sút bóng và thủ môn.

Nhiều khán giả thường nhầm lẫn giữa loạt sút này với quả penalty diễn ra trong thời gian bóng lăn. Tuy nhiên, penalty thông thường xuất hiện khi cầu thủ phạm lỗi trong vòng cấm, còn loạt luân lưu chỉ bắt đầu sau khi trận đấu chính thức kết thúc. Điểm khác biệt quan trọng nằm ở việc cầu thủ không có cơ hội đá bồi nếu bóng bật ra từ tay thủ môn hoặc cột dọc.

Sở dĩ người hâm mộ liên tục tìm kiếm đá luân lưu là gì bởi đây là thời khắc chứa đựng đủ mọi cung bậc cảm xúc. Một cú sút thành công có thể biến cầu thủ thành anh hùng dân tộc chỉ trong vài giây. Ngược lại, một pha đá hỏng đôi khi ám ảnh cả sự nghiệp của ngôi sao lớn.

Không gian trên sân lúc ấy gần như đông cứng. Hàng chục nghìn cổ động viên nín lặng, huấn luyện viên đứng bất động bên ngoài đường biên còn cầu thủ thì mang áp lực khổng lồ trên vai. Khoảng cách từ vòng tròn giữa sân tới chấm 11 mét vốn rất ngắn, nhưng trong tâm lý người thực hiện cú đá, đó giống một hành trình dài vô tận.

Khi nào trận đấu phải bước vào loạt sút luân lưu?

Nhiều người nhầm lẫn loạt đá luân lưu với sút phạt penalty nhưng hai khái niệm này hoàn toàn trái ngược nhau. Thông thường, các giải vô địch quốc gia theo thể thức đá vòng tròn sẽ không sử dụng loạt sút này. Tuy nhiên, ở những sân chơi loại trực tiếp như World Cup, Euro hay Champions League, ban tổ chức bắt buộc phải chọn ra đội thắng cuộc. Vì thế, nếu tỷ số vẫn hòa sau 90 phút và hai hiệp phụ, hai đội sẽ tiến tới loạt đá quyết định.

Nhiều người xem bóng đá lâu năm vẫn tranh luận đá luân lưu là gì trong góc nhìn chiến thuật. Có ý kiến cho rằng đây là trò may rủi, nhưng thực tế các đội bóng luôn chuẩn bị rất kỹ trước thời điểm quan trọng ấy. Từ danh sách người sút, thứ tự thực hiện cho tới thói quen di chuyển của thủ môn đều được phân tích chi tiết.

Trước khi quả bóng đầu tiên được thực hiện, trọng tài sẽ tung đồng xu để xác định đội sút trước và lựa chọn khung thành. Nhiều nghiên cứu thống kê cho thấy đội thực hiện cú đá đầu tiên có tỷ lệ chiến thắng cao hơn. Khi liên tục tạo sức ép lên đối thủ, họ khiến bên còn lại dễ rơi vào trạng thái căng cứng và mất tự tin.

Ai được quyền tham gia đá luân lưu?

Đá luân lưu bao nhiêu quả và ai được tham gia? Đây là chi tiết rất quan trọng nhưng không phải người hâm mộ nào cũng biết rõ. Chỉ những cầu thủ còn hiện diện trên sân ở thời điểm kết thúc hiệp phụ mới đủ điều kiện tham gia loạt sút. Những cầu thủ đã bị thay ra trước đó hoàn toàn không được phép thực hiện cú đá.

Nếu một đội bị thẻ đỏ và chỉ còn mười người, đội còn lại cũng phải giảm quân số tương ứng trước khi loạt sút bắt đầu. Điều luật này được FIFA áp dụng nhằm duy trì sự cân bằng tuyệt đối.

Cách tính thắng thua trong loạt sút 11 mét

Khi nhắc tới đá luân lưu là gì, phần đông khán giả xem bóng đá thường nghĩ ngay đến năm lượt sút đầu tiên. Mỗi đội cử năm cầu thủ thực hiện theo hình thức xen kẽ. Đội ghi nhiều bàn hơn sau năm lượt sẽ giành chiến thắng.

Trong trường hợp tỷ số vẫn cân bằng, hai đội bước vào giai đoạn “cái chết bất ngờ”. Chỉ cần một đội ghi bàn còn đội kia đá hỏng ở cùng lượt, trận đấu sẽ khép lại ngay lập tức. Chính tính chất ngắn ngủi nhưng cực kỳ khắc nghiệt ấy đã khiến loạt luân lưu trở thành nỗi ám ảnh với rất nhiều cầu thủ lớn.

Những loạt sút đi vào lịch sử bóng đá

Mỗi khi nhắc lại đá luân lưu là gì, người hâm mộ thường nhớ tới những khoảnh khắc kinh điển của làng túc cầu đã để lại dấu ấn không thể phai mờ trong lòng người hâm mộ: 

World Cup 1994 và cú sút định mệnh của Roberto Baggio

Mỗi khi nhắc lại đá luân lưu là gì, người hâm mộ thường nhớ ngay đến trận chung kết World Cup 1994 giữa đội tuyển Ý và Brazil. Sau 120 phút không có bàn thắng, hai đội buộc phải phân định thắng thua bằng loạt sút cân não trên chấm 11m. Roberto Baggio, ngôi sao lớn nhất của tuyển Ý khi ấy, lại thực hiện cú đá đưa bóng vọt xà ngang. Khoảnh khắc ấy không chỉ khiến Ý đánh mất cúp vàng mà còn trở thành hình ảnh biểu tượng cho sự khắc nghiệt của bóng đá đỉnh cao.

Chung kết Champions League 2005 tại Istanbul

Trận chung kết Champions League 2005 giữa Liverpool và AC Milan được xem là một trong những màn lội ngược dòng kinh điển nhất lịch sử túc cầu. Đại diện nước Anh bị dẫn trước tới ba bàn trong hiệp một nhưng vẫn kiên cường gỡ hòa 3-3. Khi bước vào loạt luân lưu, thủ môn Jerzy Dudek liên tục tạo áp lực tâm lý bằng những pha di chuyển khó lường trên vạch vôi. Liverpool cuối cùng giành chiến thắng nghẹt thở để nâng cao chiếc cúp châu Âu danh giá.

U23 Việt Nam và kỳ tích Thường Châu 2018

Người hâm mộ Việt Nam chắc chắn chưa thể quên hành trình của U23 Việt Nam tại giải U23 châu Á 2018 ở Thường Châu. Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt giữa tuyết trắng, các cầu thủ trẻ vẫn thể hiện tinh thần thép ở những loạt sút cân não. Bản lĩnh của những cái tên như Quang Hải, Công Phượng hay thủ môn Bùi Tiến Dũng đã giúp đội tuyển vượt qua nhiều đối thủ mạnh để tạo nên chiến tích giàu cảm xúc cho bóng đá nước nhà.

Euro 2020 và nỗi buồn của tuyển Anh

Chung kết Euro 2020 giữa tuyển Anh và Ý cũng để lại nhiều dư âm đặc biệt. Sau khi hòa 1-1 trong thời gian thi đấu chính thức và hiệp phụ, hai đội phải bước vào loạt đá luân lưu quyết định. Tuyển Anh sở hữu lợi thế sân nhà Wembley nhưng lại thất bại khi Marcus Rashford, Jadon Sancho và Bukayo Saka không thể thực hiện thành công lượt sút của mình. Hình ảnh các cầu thủ trẻ bật khóc sau trận đấu đã khiến cả thế giới bóng đá xúc động.

World Cup 2022 và màn đấu trí Argentina – Pháp

Chung kết World Cup 2022 giữa Argentina và Pháp được xem là một trong những trận đấu hấp dẫn nhất lịch sử giải đấu. Sau màn rượt đuổi tỷ số nghẹt thở với kết quả 3-3, hai đội bước vào loạt luân lưu đầy áp lực. Thủ môn Emiliano Martinez trở thành người hùng của Argentina khi cản phá thành công cú sút của Kingsley Coman, qua đó mở ra chức vô địch thế giới cho Lionel Messi cùng đồng đội. Đây cũng là trận đấu cho thấy sức nặng tâm lý cực lớn mà loạt đá 11m mang lại.

Tổng kết 

Sau tất cả, điều khiến khán giả luôn muốn khám phá đá luân lưu là gì nằm ở sự đối lập rất đặc biệt của nó. Loạt sút này vừa tàn nhẫn, vừa quyến rũ; vừa mang tính may rủi, vừa phản ánh bản lĩnh con người trong thời khắc áp lực nhất.

Bóng đá có thể được quyết định bằng chiến thuật, kỹ thuật hoặc khoảnh khắc thiên tài. Thế nhưng, trên chấm 11 mét, mọi khoảng cách gần như bị xóa nhòa.